เชียงใหม่ลำพูนสระบุรีตาก โครงการ

ชุมชนพิทักษ์ป่า (Forest Guardians)

ระดมทุนจากประชาชน ภาคเอกชน และหน่วยงานต่างๆ ร่วมสนับสนุนชุมชนผู้พิทักษ์ป่า 25 ชุมชนใน 4 จังหวัด ให้สู้ไฟ ฟื้นป่า และมีรายได้ที่เกื้อกูลป่า

ที่ได้รับการสนับสนุนในปี 2568
25 ชุมชน
พื้นที่ป่าที่ชุมชนร่วมดูแล
117,603 ไร่
ยอดร่วมทุนจากทุกฝ่าย 2568
3.7 ล้านบาท
แนวคิด

การจ่ายแทนคุณระบบนิเวศ

ภายใต้ระบบ PES เราไม่ได้พูดเพียงเรื่องการปลูกต้นไม้ แต่สนับสนุนชุมชนพิทักษ์ป่าให้มีงบประมาณตอบแทนความอุตสาหะที่รักษาป่าได้จริง วัดจากดัชนีความเขียวขจี (NDVI) และการลดพื้นที่เผาไหม้ (burn scar)

องค์กรพี่เลี้ยงในพื้นที่

โครงการสนับสนุนองค์กรพี่เลี้ยงเพื่อพัฒนาศักยภาพชุมชนสู่การบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ ทั้งการจัดตั้งกลุ่ม ธรรมาภิบาล กติกาชุมชน และการเงิน-บัญชี

แนวทาง

ดูแลรักษาป่าที่ชุมชนร่วมรับผิดชอบ

ทำแนวกันไฟ อยู่ยามและเผชิญไฟ ประกันทีมดับไฟ ลาดตระเวนป้องกันการบุกรุก

ฟื้นฟูธรรมชาติ

ปลูกเสริมและฟื้นฟูป่าในพื้นที่เสื่อมโทรม สร้างฝายชะลอน้ำเพิ่มความชุ่มชื้น

เศรษฐกิจที่เอื้อต่อการดูแลป่า

ท่องเที่ยวเชิงฟื้นฟู เกษตรไม่เผา ชา-กาแฟใต้ต้นไม้ใหญ่ งานหัตถกรรม

ติดตามผลอย่างเป็นวิทยาศาสตร์

ใช้ดาวเทียมร่วมกับ AI วิเคราะห์ NDVI และรอยไหม้ โดรนสำรวจสภาพป่า และชีวอะคูสติกวัดความหลากหลายของนก

ผลกระทบ

จุดความร้อนบ้านขุนช่างเคี่ยนลดลง 94%

จาก 38 จุดเหลือ 2 จุดในปี 2568 ขณะที่บ้านแม่สาน้อย แม่เหียะใน และบ้านปางแหว รักษาพื้นที่เผาไหม้ให้เป็นศูนย์

ขึ้นทะเบียนป่าชุมชนแม่แจ่มแล้ว 9 จาก 10 แห่ง

รวมกว่า 18,500 ไร่ ภายใต้พระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. 2562

รายได้ครัวเรือนห้วยปลาหลดกว่า 14 ล้านบาทต่อปี

จากวนเกษตรที่ผสมผสานไม้ป่ากับพืชเศรษฐกิจ บนพื้นที่ที่เคยเป็นไร่ฝิ่นและภูเขาหัวโล้น

ความร่วมมือ

กรรมการกำกับทิศทาง

บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ (GSEI), สุนิตย์ เชรษฐา (ChangeFusion), รุจีพรรณ จึงรุ่งเรืองกิจ (ภาคเอกชน), บุญวรา สุมะโน (TDRI) และไพสิฐ พาณิชย์กุล (นิติศาสตร์ มช.)

ภาคีดำเนินงาน

สถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม, ChangeFusion, เทใจ, ROLD X Celerate และ FORRU พร้อมเครือข่ายองค์กรพี่เลี้ยงในแต่ละพื้นที่ สนับสนุนอย่างเป็นทางการโดย สสส., สกสว. และ กพร.

ผู้ร่วมทุน 2568

ผู้บริจาคบนเทใจ, น้ำตาลขอนแก่น, ดั๊บเบิ้ล เอ (1991), จึงพัฒนา โฮลดิ้ง, น้ำตาลมิตรผล, สยามคูโบต้า, Thailand Investing for Impact, TNP Group, วนชัย กรุ๊ป, กองทุนคนไทยใจดี และสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ

ก้าวต่อไป

ฤดูไฟ 2569

ยอดระดมทุนปี 2568 ส่วนหนึ่งถูกกันไว้สำหรับสนับสนุนชุมชนในฤดูไฟ 2569 พร้อมขยายการใช้เทคโนโลยีเฝ้าระวังและต่อยอดวิสาหกิจชุมชนในแต่ละพื้นที่

บันทึกความคืบหน้า

10 รายการ

ทุกรายการที่ทีมพื้นที่บันทึกไว้ เรียงจากล่าสุด

28 พ.ย. 2568
ผลลัพธ์ วิธีการ

ข่าวดีจากแม่สาน้อย: ไม่มีพื้นที่เผาไหม้ตลอดฤดูแล้ง 2568

ภาพจากโดรนยืนยันว่าป่าชุมชนบ้านแม่สาน้อยไม่เกิด burn scar ในปีนี้ พร้อมเริ่มวิสาหกิจท่องเที่ยวเชิงฟื้นฟูและเกษตรโรงเรือน

30 ก.ย. 2568
ผลลัพธ์ บริบท

ป่าชุมชนแม่แจ่มขึ้นทะเบียนแล้ว 9 จาก 10 แห่ง

รวมกว่า 18,500 ไร่ บ้านสามสบอยู่ระหว่างกระบวนการ

12 ก.ค. 2568
บริบท กิจกรรมผลลัพธ์

ห้วยปลาหลด: จากภูเขาหัวโล้นสู่ป่าและกาแฟใต้ร่มไม้ใหญ่

ชุมชนมูเซอดำ จ.ตาก ฟื้นป่าด้วยฝายกว่า 400 จุด จนมีรายได้ครัวเรือนรวมกว่า 14 ล้านบาทต่อปี โครงการสนับสนุนแหล่งน้ำ 2 แห่งและแนวกันไฟเปียก 5 กิโลเมตร

15 มิ.ย. 2568
ผลลัพธ์ บทเรียน

ดอยสุเทพ-ปุย: จุดความร้อนบ้านขุนช่างเคี่ยนลดจาก 38 เหลือ 2 จุด

รายงานจุดความร้อนและพื้นที่เผาไหม้ฤดูไฟ 2568 ของ 10 ชุมชนม้งในอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย ที่ดูแลป่ารวม 65,382 ไร่

18 พ.ค. 2568
การตัดสินใจ บริบท

ห้วยอีค่าง: "ป่าผู้หญิง" 60 ไร่ และธนาคารอาหารชุมชน

กลุ่มแม่บ้านปกาเกอญอ อ.แม่วาง ตัดสินใจจัดระบบเก็บรวบรวมของป่าเพื่อลดความสูญเสียจากไฟ ควบคู่กับค่าธรรมเนียมดูแลแผ่นดินไร่ละ 2 บาท

2 เม.ย. 2568
ผลลัพธ์ บริบท

สระบุรี: กล้องดักถ่าย 12 ชุดบันทึกภาพเสือลายเมฆในป่าชุมชน

บ้านคลองระบังและมวกเหล็กใน ระเบียงนิเวศระหว่างเขาใหญ่กับเหมืองปูน เก็บข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพสำหรับยื่นโครงการคาร์บอนเครดิต

22 มี.ค. 2568
วิธีการ กิจกรรม

ดอยช้างป่าแป: ขยายแนวกันไฟสปริงเกลอร์ IoT อีก 200 เมตร

เยาวชนปกาเกอญอ จ.ลำพูน ผสานภูมิปัญญา "วะ-เหม่-โต" กับระบบสั่งรดน้ำผ่านแอปและ IP Camera บนยอดดอย บนพื้นที่ป่ากว่า 21,300 ไร่

20 ก.พ. 2568
กิจกรรม การตัดสินใจ

แนวกันไฟใหม่ 2 เส้นทางที่บ้านปางแหวและทุ่งโป่ง

เพิ่มแนวกันไฟ 1.48 และ 2.5 กิโลเมตรบนสันเขาที่มีจุดความร้อนสะสม 26 จุดใน 3 ปี

10 ม.ค. 2568
กิจกรรม

ติดตั้งกล้องวงจรปิดในจุดเสี่ยงสามหมู่บ้านดอยสุเทพ-ปุย

บ้านขุนช่างเคี่ยน บ้านปางยาง และบ้านปงเหนือ ใช้ CCTV เป็นมาตรการป้องปรามในฤดูไฟ

5 ธ.ค. 2567
วิธีการ กิจกรรม

แม่แจ่ม: เวทีวางแผนจัดการไฟป่าระดับตำบลด้วยแผนที่ GIS

ผู้นำ 10 ชุมชนในอำเภอแม่แจ่มใช้ข้อมูลเชิงพื้นที่วางแผนแนวกันไฟ และเปลี่ยนผ่านจากไร่ข้าวโพดสู่เกษตรที่อยู่ร่วมกับป่า